AILEU, 2 Janeiru 2026 – Sua Exelénsia Prezidente Tribunál de Rekursu, Dr. Afonso Carmona, marka prezensa iha serimónia solene hodi komemora Aniversáriu ba dala-25Transformasaun FALINTIL ba FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL). Selebrasaun ne’ebé ho tema “Ao Serviço da Nação” ne’e hala’o ho parada militár ida ne’ebé iha Estadiu Sabraka laran, Munisípiu Aileu.

Serimónia Parada Militár iha Estadiu Sabraka laran Aileu
Iha parte dader, serimónia hahu ho parada militár hodi hanoin hikas istória naruk transformasaun forsa nian. Iha biban ne’e, intervensaun sira foka ba memória no dezenvolvimentu:

- Sua Exelénsia Xefe Estadu-Maiór Jenerál Forsas Armadas,Domingos Raúl “falur Rate Laek”, Iha ninia diskursu, Sua Exelénsia konvida hotu-hotu hodi hanoin hikas (omenajen) ba erói FALINTIL sira ne’ebé mate ona ba libertasaun pátria, hodi subliña katak sakrifísiu sira-ne’e mak sai fundasaun ba F-FDTL ohin loron.
- Iha selebrasaun aniversáriu ba dala-25 transformasaun husi FALINTIL ba Falintil-Forças de Defesa de Timor-Leste (F-FDTL), S.E. Ministru Defeza, Donaciano do Rosário da Costa Gomes “ Pedro klamar fuik”, hato’o diskursu ne’ebé foka liu ba memória istórika no vizaun ba futuru instituisaun nian.
- Selebrasaun ne’ebé hala’o iha loron 2 Janeiru ne’e, ho tema “Ao Servisu da Nação” (Ba Servisu Nasaun nian), sai hanesan mumentu importante hodi hanoin hikas transformasaun husi funu-na’in iha foho ba forsa defeza ne’ebé institusionalizadu iha Estadu de Direitu Demokrátiku nia laran.
- Eransa Guerilla nian ba Forsa Modernu
- “F-FDTL mak herdeiru legítimu husi sakrifísiu FALINTIL nian. Ohin, depois de tinan 25, ita hakat ba oin ho farda kapaas, disiplina ne’ebé metin, no neon ne’ebé nafatin moris hodi defende rai-doben Timor-Leste,” S.E.Ministro Defesa Donaciano do Rosário da Costa Gomes “ Pedro klamar fuik”.

Serimónia ne’e marka mós ho momentu signifikativu ba entrega promosaun no kondekorasaun ba membru F-FDTL sira ne’ebé hatudu ona sira-nia kualidade, dedikasaun, no méritu iha servisu ba nasaun.
INAGURAÇÃO DA ACADEMIA MILITAR CONJUNTA.
Iha parte lokraik, depoizde parada militár iha estadiu ramata,Sua Exelénsia Xefe Estadu-Maiór Jenerál Forsas Armadas (CEMGFA) Ministro Defesa no Sua Exelénsia Dr. Afonso Carmona hamutuk ho konvidadu sira seluk, kontinua kedas ba Suku Liurai,Munisipiu Aileu, hodi partisipa iha:INAGURAÇÃO DA ACADEMIA MILITAR CONJUNTA.

Xefe Estadu-Maiór Jenerál Forsas Armadas (CEMGFA), Tenente Jenerál,Domingos Raúl “falur Rate Laek”, ohin inaugura ofisialmente instalasaun foun ba Akademia Militár iha Munisípiu Aileu. Inaugurasaun ne’e sai hanesan pasu istóriku hodi transforma membru F-FDTL sira sai forsa ne’ebé kapaas liu iha koñesimentu no fíziku.

Iha diskursu ne’ebé nakonu ho espíritu patriotizmu, CEMGFA afirma katak Akademia Militár ne’e la’ós de’it uma-kain ba treinamentu fíziku, maibé sai sentru ba formasaun karakter, étika, no inteletuál ba futuru lideransa militár Timor-Leste nian.
Iha biban ne’e, Sua Exelénsia CEMGFA hato’o diskursu ho ksolok boot hodi fó parabéns ba povu Aileu. bele kooperasaun di’ak entre povu Aileu ho Governu, mak konsege hari edifísiu Akademia Militár ne’ebé sei funsiona mós nu’udar Institutu Universitáriu Defeza Nasionál (IUDN).

Iha fatin hanesan, hala’o mós lansamentu ofisiál ba website IUDN, ne’ebé sai hanesan pasu modernizasaun ida hodi fasilita peskiza no estudu akadémiku iha área defeza nian.
- Inaugurasaun Edifísiu Akademia Militár: Konstrusaun foun ida-ne’e sai hanesan fatin estratéjiku ba formasaun no kapasitasaun kuádru militár sira nian iha rai laran.
- Lansamentu Website Ofisiál IUDN: Ofisializa mós plataforma dijitál husi Institutu Universitáriu Defeza Nasionál (IUDN), ne’ebé sei sai baze ba peskiza no estudu akadémiku kona-ba defeza nasionál.
Iha biban ne’e, Xefe Estadu-Maiór mós hato’o agradesimentu ba Governu Timor-Leste no parseiru kooperasaun internasionál sira ne’ebé kontribui ona ba harii infraestrutura ne’e. Nia mós husu ba komandante sira ne’ebé sei jere akademia ne’e atu tau matan didi’ak ba instalasaun sira ne’ebé iha.Cerimónia ne’e remata ho tesi-fita, asina plaka inaugurasaun, no vizita ba instalasaun foun hanesan sala de aula, dormitóriu, no kampu treinamentu.

Solidariedade Instituisionál
Partisipasaun Sua Exelénsia Prezidente Tribunál de Rekursu iha selebrasaun ne’e hatudu respeitu aas husi orgaun soberania no judisiáriu ba forsa armadas, no mós solidariedade entre instituisaun Estadu nian hodi hametin estabilidade Estadu de Direitu Demokrátiku.
