Díli, 15 Outubru 2026 — Sua Exelénsia Prezidente Tribunál Recursu, Dr. Afonso Carmona, partisipa iha konvite husi Komisaun A, ne’ebé trata asuntu Justisa, iha enkontru ho tema “Apreciação Inicial da Proposta de Lei do Orçamento Geral do Estado para 2027”.

Iha enkontru ne’e, S.E. Prezidente Tribunál Recursu aprezenta prioridade, nesesidade no proposta orsamentál ba setór judisiáriu, iha kuadru apresiasaun ba Proposta Lei Nú. 33/VI/4.ª, kona-ba Orsamentu Jerál Estadu (OJE) ba tinan 2027.

S.E. Prezidente Tribunál Recursu konsidera katak OJE 2027 tenke reflete prioridade dezenvolvimentu nasionál, tuir programa IX Governu Konstitusionál no Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu, hodi hametin sistema judisiáriu no garante prestasaun servisu justisa ne’ebé efisiente, asesível no besik liután ba sidadaun sira.

Iha ninia aprezentasaun, S.E. mós esplika kona-ba planu no proposta planeamentu ba períodu 2027–2031, ne’ebé inklui konstrusaun infraestrutura judisiária, hanesan:

  • Konstrusaun edifísiu Supremu Tribunál Justisa;
  • KonstrusaunedifísiufounTribunálRekursu;
  • Kontinuasaun konstrusaun edifísiu tribunál iha munisípiu Baucau, Viqueque, Ermera no Bobonaru;
  • Planeamentu konstrusaun edifísiu tribunál iha munisípiu Lautém no Manufahi; no
  • Konstrusaun edifísiu Câmara de Contas, tuir kalendáriu implementasaun ne’ebé previstu.

Investimentu sira-ne’e importante atu hadi’a infraestrutura judisiária, aumenta kapasidade instituisionál no garante katak sistema justisa iha kondisaun di’ak atu hala’o ninia knaar ho efisiénsia, independente no responsabilidade.

Iha remata, S.E. Prezidente Tribunál Recursu subliña kata, justisa ne’ebé besik ba povu la’ós de’it objetivu institusionál, maibé mós responsabilidade fundamentál atu garante direitu, dignidade no igualdade sidadaun hotu-hotu iha lei nia oin.

Nune’e, hametin sistema judisiáriu no dezenvolve infraestrutura adekuada sai prioridade importante atu asegura asesu ba justisa ba sidadaun hotu, la haree ba sira-nia kondisaun ka fatin hela-fatin.